خانه / کتاب / یک نتیجه‌ی فلسفی!
تبلیغات

یک نتیجه‌ی فلسفی!

یک نتیجه‌ی فلسفی!Reviewed by عسل دولتیاری on Sep 13Rating:

شمس لنگرودی شاعری‌ست که در دو دهه‌ی اخیر حضوری مستمر، تاثیر‌گذار و غیر‌ قابل انکار داشته در حرفه‌ای‌ترین سطح شعر امروز ایران.

همین امر موجب شده تا کارنامه‌ای پر‌بار و قابل دفاع داشته باشد در شعر. ضمن این‌که توانسته تا حد زیادی هم‌راهی خوانندگان شعر امروز را نیز بر‌انگیزد و از معدود شاعرانی‌ست که کتاب‌هایش با استقبال عمومی نیز مواجه می‌شود. گفت‌و‌گو با شمس لنگرودی هیچ‌وقت خالی از لطف نیست. چراکه شاعری‌ست با‌مطالعه و ذهن جست‌وجو‌گرش هم‌واره با مسائل دور و نزدیک مرتبط با ادبیات درگیر است. او از معدود اهالی شعر و ادبیات است که می‌کوشدقبل از هر چیز مسائل بنیادین و دغدغه‌های روزمره را برای خودش واکاوی کند و به نوعی نظریه و استنتاج شخصی برسد. مسلما اگر چنین روی‌کردی نداشت، نمی‌توانست کتاب چهارجلدی تاریخ تحلیلی شعر نو را گردآوری و تالیف کند. از او درباره‌ی حکایت انتشار نخستین کتابش پرسیدم و او چنین پاسخ داد:

کتاب اول‌ام مجموعه‌شعری بود با نام ‌رفتار تشنگی‌. این کتاب در تابستان سال ۱۳۵۵ در شهر رشت و به هزینه‌ی یکی از آشنایان منتشر شد. این آشنا ‌مسعود جواهری چینی‌جانی‌ پسر عمویم بود که حالا دیگر سال‌هاست در کشور ایتالیا اقامت دارد و اخیرا هم کتاب‌های ‌جانی روداری‌ نویسنده‌ی درخشان ایتالیایی، با ترجمه‌ی او در ایران منتشر شده‌اند. من با خواندن شعرهای ‌نادر نادرپور‌ به شعر نو علاقه‌مند شده بودم، اما در سال ۱۳۵۰ فرصت دست یافت که با شعر شاملو آشنا شوم و چنان تحت تاثیر شعر او قرار گرفتم که دقیقا از فردای مطالعه‌ی دفتر ‌ققنوس در باران‌ سروده‌ی او، زبان شعرهایم یک‌سره به سیاق زبان ‌شاملو‌ در‌آمد. این تاثیر‌پذیری تا سال‌های ۱۳۵۱ و ۱۳۵۲ هم ادامه داشت. در سال ۱۳۵۳ اما با شعر جهان بیش‌تر آشنا شدم و این‌بار به شدت تحت تاثیر شعر ‌سنزر‌ شاعر سیاه‌پوست، ‌عبدالوهاب البیاتی‌ و ‌فدریکو گارسیا لورکا‌ قرار گرفتم. آشنایی من با این شاعران به خاطر حضورم در گروه کوچکی بود از دوستان نزدیکم که دور هم می‌نشستیم و شعر جهان را به زبان‌های انگلیسی و عربی می‌خواندیم و با توجه به جو انقلابی آن سال‌ها عموما هوادار شعرهای انقلابی بودیم.
به‌ویژه شعر انقلابیون سوررئالیست که به نظر من سه شاعری که نام بردم از آن دسته بودند. آشنایی من با این شاعران بالاخره مرا از زیر سلطه‌ی زبان شاملویی بیرون کشید، اما خودم به زبان تازه‌ای دست نیافتم. فکر می‌کردم اگر اشعاری را که تا آن زمان سروده‌ام در مجموعه‌ای گرد آوردم شاید با دوره‌ی پیشین شعر خداحافظی کرده باشم. نتیجه این شد که در تابستان ۱۳۵۵ کتاب را در رشت منتشر کردم. کتاب دارای چاپ نسبتا آبرومندی بود و انتشارات ‌رَز‌ آن‌را منتشر کرده بود. اما با وجود این چاپ خوب، تقریبا هیچ نشریه‌ای، حتی یک خط هم درباره‌ی این کتاب ننوشت. تنها دوست نادیده‌ی آن روزگار‌- آقای ‌اکبر اکسیر‌- در یک مجله‌ی نیمه‌زرد چند خطی درباره‌ی این کتاب نوشتند که البته بعدها آن نوشته را دیدم.
نکته‌ی دیگر در مورد کتاب اول‌ام این است که هیچ مبلغی از طرف کتاب‌فروشی‌هایی که کتاب را به رسم امانت به آن‌ها داده بودم، به من پرداخت نشد! دیگر نکته درباره‌ی این کتاب، آن است که ‌رفتار تشنگی‌ در آن سال‌ها هم مثل این روزگار با حذف بی‌دلیل چند شعر منتشر شد که هنوز هم نمی‌فهمم چاپ‌شان چه ضرری می‌توانست برای نظام شاهنشاهی داشته باشد. جالب این‌که در مدت کوتاهی عمده‌ی نسخه‌های کتاب به فروش رسید، اما هیچ‌‌یک از اطرافیان‌ام هیچ سخنی در رد یا تایید این کتاب به بنده نگفتند. البته کتاب به شکلی ابتدایی و با اغلاط فراوان منتشر شد که مسئول این اغلاط خود من بودم. چون به دلیل نوپایی و تازه‌کاری و ذوقی که برای انتشار سریع کتاب داشتم، در چاپ‌خانه می‌نشستم و همان‌جا غلط‌گیری می‌کردم. هر چه هم حروف‌چین خبره‌ی چاپ‌خانه می‌گفت که ممکن است حروف از زیر چشم‌ات در برود، به خاطر اعتماد به نفسی که داشتم، زیر بار نمی‌رفتم. نتیجه‌اش کتابی شد پر از غلط‌های چاپی و از آن به بعد قبل از انتشار هر اثری با دقت تمام متن را می‌خوانم و تصحیح می‌کنم. از این کتاب به یک نتیجه‌ی فلسفی رسیدم: به شکل وحشتناکی متوجه شدم که حروفی که چاپ شد، دیگر با کلنگ هم کنده نمی‌شوند و هر کاری هم بکنی دیگر نمی‌توانی تاثیر چاپ اول را از بین ببری!…

۶۰۰

0

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشودفیلدهای الزامی علامت دار شده اند *

*


*

رفتن به بالا